(ĐSPL)-Ở Hòn Rớ (xã Phước Đồng, TP.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), bà con ngư dân vẫn hay nhắc đến tốp thợ máy rất đặc biệt với cả sự trìu mến và lòng biết ơn. Suốt bao năm qua, những người thợ ấy vẫn không quản ngại nắng mưa đạp sóng, vượt gió vươn khơi ứng cứu, sửa chữa cho tàu cá ngư dân đang gặp nạn trên biển... Họ được mệnh danh là “biệt đội xuyên biển” giúp bà con ngư dân yên tâm làm nghề, bảo vệ vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc...
Anh Quang đang tận tình chỉ dạy nghề cho thế hệ sau.
|
Thợ máy không bằng cấp
Giữa cái nắng như đổ lửa của miền Trung, hơi mặn chát từ biển theo gió xộc thẳng vào mặt, mồ hôi nhễ nhại ướt đẫm lưng áo nhưng những người thợ vẫn cần mẫn đu mình trên vách thuyền để vá những chỗ thủng ở tàu cá của ngư dân. Ông Trần Văn Châu (69 tuổi, trú khu dân cư Hòn Rớ, xã Phước Đồng), một trong những người thợ lâu năm nhất tại khu vực Hòn Rớ chia sẻ: “Ở đây hiện nay có hơn chục xưởng máy, do thợ tay ngang lập ra để sửa máy móc giúp cho những chuyến đi biển của bà con được thuận lợi. Tuy là thợ tay ngang, không qua trường lớp đào tạo nhưng họ đều là những thợ máy lành nghề, thao tác xử lý cực nhanh, không thua kém gì thợ chính ở các nhà máy lớn”.
Chúng tôi ghé xưởng sửa chữa máy của anh Nguyễn Văn Quang (37 tuổi, trú xã Phước Đồng), một trong những chủ xưởng máy nổi tiếng tại khu vực Hòn Rớ. Lúc chúng tôi đến có hơn chục công nhân, người nào cũng lấm lem dầu mỡ đang hì hục tháo lắp, sửa máy. Ngay sát bên gần chục ngư dân là chủ tàu, ghe đang đứng đội nắng chờ máy sửa xong cho kịp giờ ra khơi. Anh Quang cho biết: “Tôi gắn bó với cái nghề này từ năm 16 tuổi. Lúc đó, mới học xong lớp 10 nhưng nhà nghèo quá tôi đành xin phép gia đình lên Nha Trang, theo thầy Tường Liêm học nghề sửa chữa máy tàu. Hồi đó, chỉ có một số xưởng sửa máy chứ không nhiều như bây giờ nên số lượng tàu bè vào sửa chữa nhiều vô kể. Cũng nhờ đó mà tay nghề của cánh học việc như chúng tôi nhanh chóng cứng cáp hơn. 12 năm học nghề, đến năm 2007, được thầy động viên, tôi trở về Hòn Rớ mở xưởng để làm ăn và cũng là để tiếp tục truyền nghề cho các thế hệ đi sau. Từ đó tôi mở xưởng vừa sửa chữa máy phục vụ bà con ngư dân vừa dạy nghề cho những ai có đam mê”.
Ở khu vực Hòn Rớ có người thợ đã gắn bó với nghề cả đời nhưng cũng có những anh “lính mới” vừa tập tành vào nghề. Trong đó có người ở ngay tại địa phương nhưng cũng không ít người quê tận trong miền Tây, ngoài Bắc tìm về Khánh Hòa xin học nghề. Anh Phan Văn Hoàng (28 tuổi, quê ở Nghệ An) tâm sự: “Vào đây học việc đã được 6 năm, cũng như những thợ khác trong xưởng, tôi chưa từng qua trường lớp gì về sửa máy cả. Tôi chỉ học hỏi từ thầy mình. Làm lâu cũng quen, riết rồi thành thạo, mọi linh kiện đều thuộc như lòng bàn tay”.
Anh Hoàng cho rằng, làm nghề này không có đam mê thì không thể theo được. Bởi lẽ muốn trở thành một thợ lành nghề mất ít nhất từ 5-7 năm, thậm chí là hơn. Nếu không thực sự quyết tâm thì không dễ để đi đến đích. Ở đây ngay sát trung tâm thành phố lắm thứ cám dỗ, trong khi đó lúc nào cũng quần quật ngoài nắng với đống máy móc, linh kiện, người lúc nào cũng lấm lem dầu mỡ, con gái thấy nó cũng không dám lại gần chứ đừng nói làm quen... Vậy nên nhiều anh em cũng dao động, có người tìm kiếm con đường khác để mưu sinh.
Có những loại máy móc đời mới của nước ngoài nhập về không có sách hướng dẫn lắp ráp, họ lại hì hục lên mạng internet, lần theo số khung, số máy để tìm công thức lắp ráp. Lúc tìm được thì toàn bằng tiếng Anh nên họ lại lặn lội đi nhờ người biết tiếng Anh dịch ra rồi về mày mò tự lắp ráp, hoàn chỉnh đâu vào đấy.
Đạp bão đem hy vọng đến với ngư dân trên biển
Không chỉ sửa chữa tại xưởng, hầu hết những cơ sở sửa chữa máy tàu cá đều có những tốp thợ được gọi là “biệt đội xuyên biển”. Họ chuyên sửa chữa lưu động, có mặt khắp nơi khi tàu của ngư dân gặp sự cố. Đã hơn 20 năm kể từ ngày dấn thân vào nghề này, ký ức về chuyến vượt biển đầu tiên ra khơi ứng cứu tàu cá ngư dân gặp nạn của anh Quang vẫn chỉ như mới hôm qua. Anh Quang nhớ lại: “Đó là vào năm tôi 23 tuổi, tức 7 năm sau khi vào nghề, tôi được theo thầy ra biển sửa tàu. Tàu cá của ngư dân Khánh Hòa đang đánh bắt cách bờ khoảng 60 hải lý thì gặp sự cố. Nghe thông tin qua điện thoại, “chẩn đoán” máy bị tụt côn nhưng sự cố này ngư dân không thể tự xử lý được, hai thầy trò tôi bắt ô tô từ Khánh Hòa vào Phan Thiết, rồi đi nhờ tàu cá chở ra vị trí tàu gặp nạn. Gần hai ngày hì hục trong hầm tàu nóng nực mới xử lý xong sự cố. Chuyến đi đó kéo dài khiến thầy trò tôi rất mệt nhưng nhìn nụ cười của bà con ngư dân khi con tàu của họ có thể tiếp tục hành trình đánh bắt cá thì mệt mỏi dường như tiêu tan”.
Đi biển được mệnh danh là nghề nguy hiểm bậc nhất, thế nên việc ứng cứu, sửa chữa tàu cũng vô cùng nguy hiểm. Anh Nguyễn Văn Phi (31 tuổi, quê ở Quảng Ngãi) cho biết, cuối năm ngoái, tàu của ngư dân hỏng máy ở khu vực đảo Thổ Chu giáp với vùng biển Campuchia. Nhận được tin báo của ngư dân, tổ thợ gồm 4 người xách máy móc đi ô tô từ Khánh Hòa vào TP.HCM, rồi xuống Cần Thơ, sau đó đi phà ra Phú Quốc, đi nhờ tàu cá ra vị trí tàu hỏng máy đang neo đậu. Tới được nơi thì ai nấy đều mệt thở không ra hơi vì đường xa lại đói. Nhưng chỉ nghỉ ngơi vài phút, ăn chiếc bánh mì, họ lại xắn tay áo nhảy xuống hầm tàu sửa chữa.
Do làm trực tiếp trên biển, không có nhiều thiết bị máy móc hỗ trợ nên nhiều khi việc sửa chữa hoàn toàn bằng tay. Những khối máy móc nặng hàng tấn nhưng làm việc đều thủ công rất vất vả. Tuy nhiên, do tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật, nên họ vẫn làm chính xác đến từng chi tiết. Sau gần 4 ngày đêm liên tục làm việc dù mệt nhoài nhưng chỉ khi nghe tiếng máy nổ giòn tan vang vọng trên biển thì lúc đó những người thợ mới có thể thở phào nhẹ nhõm, như trút được gánh nặng.
“Để đến được vị trí tàu thuyền gặp nạn thì tùy thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ của các tàu cá khác. Khi nghe thợ máy ra biển ứng cứu thì bà con ngư dân bất kể xa gần đều nhiệt tình đưa đến tận nơi mà không hề lấy một đồng nào. Đó chính là cái tình, cái nghĩa giữa những người lao động nghèo nơi biển cả mênh mông. Có chuyến vượt biển sửa máy chỉ mất vài tiếng đồng hồ nhưng cũng có khi mất cả tháng trời mới xong. Có khi đi nhờ tàu cá của ngư dân ra tận Trường Sa sửa chữa, sửa xong không có tàu về đành ở lại đánh bắt cá cùng bà con hơn một tháng mới về nhà. Có chuyến lại gặp bão, cả thuyền cả người đều bị quăng quật trên sóng dữ. Về tới cảng gặp được vợ con mới tin là mình còn sống”, anh Nguyễn Văn Quang chia sẻ.
Ông Nguyễn Văn Phú (trú xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi), chủ tàu cá QNg 90657 chia sẻ, hơn 20 năm đi biển, ông chỉ có kinh nghiệm đánh bắt cá chứ về máy móc tàu thì không rành. Nếu không có những người thợ chuyên sửa chữa máy tàu kịp thời ứng cứu thì ông và các ngư dân gặp vô vàn khó khăn. Tàu hoạt động hư hỏng ở bất cứ đâu, chỉ cần gọi điện thoại đều được tư vấn sửa chữa. Nhẹ thì tự khắc phục, nặng thì có đội thợ máy ra tận nơi để trợ giúp.
NGUYỄN HƯNG
Không có nhận xét nào: