Gặp người đầu tiên phát hiện ống xả thải ngầm dưới biển

(ĐSPL) - Sau nhiều săn tìm và liên lạc, chúng tôi mới có thể gặp được anh Thành là người đầu tiên phát hiện ống xả thải ngầm dưới biển của dự án Formosa để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Một trong những người tham gia lặn xuống biển Vũng Áng truy tìm đường ống xả thải của KCN Formosa là anh Nguyễn Xuân Thành (36 tuổi), trú tại phường Kỳ Phương, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh). Sau nhiều thời gian săn lặn trên vùng biển Vũng Áng, anh Thành bất ngờ phát hiện một đường ống xả thải cắm sâu xuống lòng biển đang phun ra thứ nước vàng đục, có mùi hôi thối.

Anh Thành mô tả, đường ống có đường kính khoảng 1,1m được làm bằng sắt rất chắc chắn, phía cuối đường ống có nối với 3 ống nhỏ, mỗi đoạn đường ống nhỏ dài 2m, đường kính khoảng 40cm. Điểm cuối của ống nhỏ này được bịt bằng van cao su kiểu lưỡi gà (nước trong ống chỉ có thể chảy ra, nước ở ngoài không thể chui vào). Ống này kéo dài vào bờ biển, được vùi dưới cát và nối với khu công nghiệp.

Thợ lặn Nguyễn Xuân Thành là người đầu tiên biết về một đường ống xả thải ngầm dưới biển ở Vũng Áng.

Vào thời điểm phát hiện, anh Thành thấy đường ống này phun nước rất mạnh. Nước phun từ đường ống ra có màu vàng đục, nhừa nhựa, có mùi hôi thối, ngửi cảm thấy rất ngạt thở.

Sau khi phát hiện ra đường ống trên, anh Thành đã thông tin cho Đồn Biên phòng Đèo Ngang (thuộc Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh); đồng thời vẽ lại hồ sơ cùng vị trí của đường ống dưới lòng biển.

Cũng từ những thông tin ấy, nhiều người đã đặt ra các giả thuyết và nghi vấn chính đường ống xả thải có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến cá chết hàng loạt tại các vùng biển thuộc tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế.

Phóng to

Cá chết hàng loạt tại vùng biển các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế.

Thế nhưng, một điều trùng hợp ngẫu nhiên khi những hoài nghi này chưa có lời giải thì anh Thành không còn tại địa phương đã khiến dư luận hoài nghi về việc anh không có mặt tại nhà có liên quan đến việc phát hiện đường ống xả thải.

Qua nhiều kênh thông tin và truy tìm, chúng tôi mới biết anh đã cùng các thuyền viên khác chuyển ngư trường ra tỉnh Nghệ An để lặn bắt thủy sản.

Thật tình cờ, vào một buổi chiều khi chiếc tàu có công suất lớn cập cảng Cửa Lò (Nghệ An) để nhập hải sản, PV báo Đời sống và Pháp luật đã có buổi gặp gỡ và chia sẻ rất cởi mở của anh khi nói về đường ống xả thải ngầm ra biển của dự án Formosa.

Anh Thành nhớ lại: Thực tế trước đó 2 năm tôi đã bắt gặp đường ống này rồi nhưng lúc đó chưa thải gì cả. Ngay trước đó nửa tháng tôi cũng lặn xuống chỗ ống nước này nhưng không phát hiện. Vào khoảng ngày 4/4, tình cờ trong lúc lặn tìm săn bắt hải sản thì tôi bất ngờ phát hiện một đường ống đang xả thải dưới lòng biển.

Phóng to

Anh thành chia sẻ với PV về việc phát hiện ông xả thải ngầm dưới biển.

Theo anh Hoàng chỉ dẫn, ngay đoạn gần cuối đường ống xuất hiện 3 đường ống ngoảnh về hướng Tây Nam, đầu bẹp dẹp ở độ sâu khoảng 13m. Xuất hiện dường ống xả thải màu vàng đục, hôi thối anh đã vội vàng bơi lên.

Và cũng theo kinh nghiệm của anh Thành chia sẻ, vào thời điểm phát hiện cá chết hàng loạt tại bờ biển Vũng Áng là lúc con nước lớn – thủy triều dâng cao hơn (2 ngày đêm) do đó cá chỉ chết tập trung ở vùng gần bờ biển Sơn Dương. Sau đó mới theo dòng hải lưu vào Nam thì cá chết mỗi ngày càng xa bờ biển hơn.

Điều đáng nói, cá ở đây bị chết một cách đồng loạt, từ cá to, khỏe như cá mú, vược, sam biển, cá chình... cho đến các loại cá nhỏ và vi sinh vật đều bị diệt vong. Từ đó, chứng tỏ phải là một loại cực độc mới có thể cá chết như vậy  được.

Chia sẻ thêm về việc nhưng ngày qua anh không có mặt tại nhà, anh Thành cho biết: “Tôi đi lặn bắt cá, ốc, sò thường thì 1 đến 2 ngày là cập cảng về nhà. Tuy nhiên thời gian gần đây, ở khu vực phía trong không còn cá ốc nữa nên tàu của chúng tôi buộc phải ra vùng biển Nghệ An để khai thác và săn lặn.

Được biết, từ năm 2004, anh Thành đã làm thuê cho nước ngoài khi anh và 8 người Việt Nam khác làm cho đoàn chuyên gia nước Ý truy tìm đồ cổ tại Hội An, tỉnh Quảng Nam. Và cũng từ đây, anh là người duy nhất trong số đó được cấp chứng chỉ lặn được nước ngoài cấp (năm 2006).

Từ 14 tuổi, anh Thành  đã được bố dạy lặn và từ đó đến giờ, nghề lặn là kế sinh nhai của tôi và gia đình”. Hiện, anh có chiếc tàu với công suất 1.400 mã lực, đầy đủ hệ thống máy móc Camera, máy dò, đinh vị... tàu của anh Thành trở thành con tàu lớn nhất chuyên về lặn bắt thủy hải sản ở TX. Kỳ Anh lúc bấy giờ.

 NGỌC TUẤN